De dag van overlijden

Er komt veel op je af zo vlak na het overlijden van iemand die je dierbaar is. Door je emoties en vermoeidheid lukt het niet altijd om overal aan te denken.

  Houd eerst familieberaad. Bel daarna pas de verzekeraar of uitvaartondernemer.

A. Thuis overleden
Bel de huisarts, die geeft een verklaring van overlijden, A- en B-verklaring, goed bewaren.

B. Overleden in het ziekenhuis of verzorgingstehuis:

  • De afdelingsarts geeft een verklaring van overlijden, A- en B-verklaring, goed bewaren.
  • Heeft de overledene een donorcodicil? Bespreek dat met de arts.
  • Laat weten aan de verpleging waar de overledene naartoe gaat en zeg dat je gebruik maakt van de 3-uursregeling, zodat er geen onnodige mortuariumkosten komen.
  • Maak duidelijk dat je zelf een uitvaartondernemer wilt kiezen en dat de overledene niet vervoerd mag worden zonder opdracht.

Is de overledene al in het mortuarium: let extra op
Zorg dat je de mortuariumbeheerder te spreken krijgt. Dat is soms een uitvaartondernemer die er automatisch van uitgaat dat hij/zij deze uitvaart gaat doen. Maak duidelijk dat je zelf een uitvaartondernemer wilt kiezen en dat de overledene niet vervoerd mag worden zonder opdracht.

Overleden in verzorgingstehuis: let extra op
Sommige verzorgingstehuizen hebben een overeenkomst met één vaste uitvaartondernemer die de laatste verzorging komt doen. Soms heeft het verzorgingshuis een deal met een uitvaartondernemer, die wordt dan gebeld door de verpleging. Het tehuis krijgt geld voor elke klant, geld van de ondernemer. Maak duidelijk dat je zelf een uitvaartondernemer wilt kiezen. Je hebt dit recht volgens de wet.

Start een telefooncirkel
Bel familieleden en vraag die weer anderen te bellen.

Persoon A begint met bellen en belt persoon B.
Persoon A blijft bij de overledene en regelt zaken.
Persoon B gaat familie en vrienden bellen.

Tip: Maak een WhatsApp-groep: ‘Afscheid-Naam’, waarmee je noodzakelijke informatie direct met alle leden kunt delen.

Wie gaan de uitvaart organiseren?
Er zijn meestal twee, drie of vier personen die de uitvaart gaan organiseren: de achterblijvende echtgenoot, de kinderen en eventueel aanhang.

Neem de tijd voor emoties, maar niet te lang.
Vraag of men de knop kan omzetten voor overleg.

  • Deed iemand de administratie van de overledene?
  • Was hij of zij verzekerd?
  • Kan iemand de papieren opdiepen en meenemen?

Overleg samen over de volgende zaken:

  • Heeft de overledene een uitvaartverzekering?
  • Mag je bij deze verzekering zelf een uitvaartondernemer kiezen? Zo ja, heeft de eigen keuze invloed op de hoogte van de uitkering?
  • Heeft de overledene een aanvullende verzekering?
  • Heeft de overledene een naturaverzekering?
    Zo ja, voor welke diensten?
    – Aangifte overlijden bij gemeente
    – Laatste verzorging
    – Kist
    – Vervoer op de dag overlijden
    – Vervoer op de dag van uitvaart
    – Opbaren in uitvaartcentrum of thuis
    – Volgauto(s)
    – Dragers
    – Rouwkaarten, inclusief postzegels en verzenden
    – Dankbetuigingen, inclusief postzegels en verzenden
    – Crematiekosten
  • Heeft de overledene een levensverzekering of overlijdensrisicoverzekering, bij de hypotheek?
    Let op: dit type verzekering keert alleen uit aan de begunstigde. Als er geen begunstigde is aangewezen, geldt de wet en valt de uitkering onder de erfenis. Dan moeten alle erfgenamen formulieren invullen en naar de notaris sturen. Dit kan ervoor zorgen dat de uitkering lang op zich laat wachten. De uitvaart moet eerder betaald worden.
  • Heeft de overledene een lidmaatschap van een begrafenisvereniging/-fonds?
     Zo ja, wat wordt er uitgekeerd?

Conclusie uitvaartverzekering:

A. Jullie zitten (voor een maximale uitkering of naturapolis) vast aan de uitvaartverzorger van de verzekering, of

B. Jullie beschikken over een bedrag en kunnen zelf uitvaartondernemer kiezen zonder gevolgen voor de uitkering, of

C. De uitvaart zal betaald moeten worden van het spaargeld of uit de uitkering van de levensverzekering. Jullie kunnen zelf een uitvaartondernemer kiezen.

Helaas weet je niet altijd de wensen van de overledene. De uitvaartondernemer wil hoe dan ook snel horen wat het gaat worden. Neem dan toch de tijd om hierover na te denken en de wensen met de nabestaanden af te stemmen.

Overleg samen over de volgende zaken:

  • Wat is het beschikbare budget voor de uitvaart?
  • Wat zijn de wensen voor de uitvaart?
    – Opbaren
    – Kleding
    – Kist of lijkwade
    – Begraven of cremeren?
    – Rouwvervoer
    – Rouwkaart
    – Rouwadvertentie
    – Ceremonie
    – Bloemen
    – Muziek
    – Graf(monument) & begraafplaats
    – Urn

Tip: maak een account aan op Meegeven.nl, noteer alle uitvaartwensen en doe een eerste kostenberekening.

Opdrachtgever uitvaart
Overleg wie de opdrachtgever van de uitvaart wordt voor je in gesprek gaat met een uitvaartondernemer.

Als er een oudere echtgenoot is overleden en de andere oudere echtgenoot blijft achter, wordt deze vaak automatisch als opdrachtgever gezien. Maar de oudere achterblijver heeft het soms moeilijk en laat zich mogelijk makkelijker overdonderen als het om financiële keuzes gaat. Misschien is het beter dat één van de kinderen de opdrachtgever wordt.

Let op: mochten er problemen ontstaan over de kosten van de uitvaart, dan wil de ondernemer alleen communiceren met de opdrachtgever. Achteraf kan een mondige dochter of zoon niet namens de weduwe of weduwnaar protesteren. De opdrachtgever tekent de offerte en blijft het aanspreekpunt.
Daarbij is de opdrachtgever verantwoordelijk voor de betaling van de uitvaart. Als er bijvoorbeeld onenigheid is in de familie over de as bestemming (bijzetten, verstrooien, bij iemand thuis bewaren en bij wie dan) dan is het ook de opdrachtgever van de uitvaart die beslist.

Optie A. Jullie zitten vast aan de uitvaartverzorger van de verzekering:

  • Wijs iemand aan uit jullie midden die de familieafspraken bewaakt.
  • De opdrachtgever belt de uitvaartondernemer van de verzekering voor een afspraak. Houd de verzekeringspolis bij de hand.
  • Bel de uitvaartondernemer voor een afspraak.
  • Controleer nadrukkelijk of je spreekt met het bedrijf dat je dacht te bellen. Als je het nummer opzocht op Google krijg je soms een ander bedrijf. Of bel het nummer dat op de polis staat. Controleer ook dan welk bedrijf je aan de lijn hebt.
  • De uitvaartonder zal arriveren, condoleren en mogelijk de regie overnemen. Vraag of jullie eerst je wensen kenbaar mogen maken.
  • Communiceer de uitvaartwensen. Deze kunnen afwijken van wat hij/zij gewend is. Vraag expliciet of hij deze wensen wil respecteren zonder voorbehoud.

Optie B. Jullie krijgen de beschikking over een bedrag

  • Stel het beschikbare budget voor de uitvaart vast.
  • Kies een uitvaartondernemer:
    – Een budget uitvaartondernemer
    – Een kleine zelfstandige uitvaartondernemer
    – Een grotere gerenommeerde uitvaartondernemer
  • Controleer nadrukkelijk of je spreekt met het bedrijf dat je dacht te bellen. Als je het nummer opzocht op Google krijg je soms een ander bedrijf. Of bel het nummer dat op de polis staat. Controleer ook dan welk bedrijf je aan de lijn hebt.

Handige links

Stem af wie aangifte doet van overlijden bij de gemeente.

Als iemand overleden is, dient dit overlijden te worden aangegeven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar het overlijden heeft plaatsgevonden. Door de gemeente wordt een akte van overlijden opgemaakt, waarvan een uittreksel wordt afgegeven.

Uitvaartondernemer
Meestal doet de uitvaartondernemer aangifte van overlijden bij de gemeente. Hij/zij krijgt de akte en geeft die aan de familie. Vaak hebben zij direct meerder kopieën gemaakt.
Controleer op de Akte van Overlijden of je als wettelijk partner (onder ‘Gehuwd met’ of ‘Geregistreerd partner van’) geregistreerd staat. Dat is voor de afhandeling van de geldzaken van belang.

Tip: maak als de uitvaartondernemer dat niet deed, meteen kopieën van de akte en bewaar het origineel goed, want die heb je vaak nodig voor het regelen van allerlei administratieve zaken! Verstrek nooit het origineel.

Zie op de pagina: de week van de uitvaart, voor wat er allemaal geregeld moet worden voor de uitvaart.

Tip: maak een account aan en noteer alle uitvaartwensen en doe een eerste kostenberekening. 

Niet doen
Goederen van overledene meenemen of weggooien
Na het overlijden van een verpleeghuisbewoner, krijgt de familie (lees: de erfgenamen) doorgaans een week om de kamer te ontruimen. In die korte periode (waarin ook de uitvaart moet plaatsvinden) is het lastig zorgvuldig te beoordelen of je de erfenis wel of niet wilt aanvaarden. Wie alvast bezittingen van de overledene mee neemt of weggooit gedraagt zich juridisch als heer en meester over die spullen en dat kan als zuiver aanvaarden worden opgevat, waardoor je aansprakelijk bent voor de schulden van de overledene.

Niet doen
Geld overboeken van de rekening van de overledene, om dezelfde reden. Ook als je de geldzaken van de overledene regelde, is je positie nu anders. Je hebt indien van toepassing te maken met mede erfgenamen.

Wel doen
Als het tehuis vraagt de kamer snel te ontruimen, eerst boedelbeschrijving maken, een lijst van kostbaarheden, en noteren waar ze tot nader order worden bewaard. Als er geen tijd is voor het maken van een beschrijving, sla de spullen dan tijdelijk ergens op. Van de bankrekening mag je een overzicht maken van spaartegoeden en saldi en die printen.

Download, print en bewaar dit stappenplan voor de dag van overlijden

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

© 2019 Meegeven.nl is een initiatief van Marieke Henselmans en SNS.

Veelgestelde vragen  |  ​Privacy & Disclaimer  |  Contact